1, 2, 3 en dan gaat het doek in het Drents Museum in Assen omhoog: de gouden helm is teruggevonden. 'We zijn elkaar in de armen gevallen'
In dit artikel:
Na veertien maanden zijn de gouden helm van Coțofenești en twee van de drie in januari vorig jaar uit het Drents Museum gestolen armbanden teruggekeerd. Justitie meldt dat de stukken zijn teruggevonden dankzij tussenkomst van de verdediging van de drie hoofdverdachten uit Heerhugowaard: Douglas Chesley W. (37), Bernhard Z. (35) en Jan B. (21). Met meerdere van hun advocaten zijn procesafspraken gemaakt; de precieze inhoud daarvan blijft geheim tot de aanvang van de inhoudelijke behandeling van de zaak op 14, 16 en 17 april in de rechtbank van Assen.
Donderdagmiddag werden de teruggevonden voorwerpen in de zwaar beveiligde Oude Statenzaal van het Drents Museum voor de pers onthuld. Hoofdofficier van justitie Corien Fahner en museumdirecteur Robert van Langh trokken gezamenlijk het kleed van de vitrine. De helm en de twee armbanden trokken grote (inter)nationale mediabelangstelling; onder andere The Guardian, NRC en de NOS waren aanwezig, en in Roemenië volgden belanghebbenden de beelden live.
Justitie geeft aan dat de sleutel tot terugvinden bij de verdachten zelf lag. Waar de voorwerpen precies zijn aangetroffen blijft vooralsnog onduidelijk; Fahner weigert dat te noemen. Wel meldt het Openbaar Ministerie dat er geen aanwijzingen zijn voor een opdrachtgever van buitenaf: de drie zouden op eigen initiatief hebben gehandeld. Een van de armbanden ontbreekt nog; mogelijk wordt die nog gebruikt als onderhandelingsmiddel richting justitie, maar advocaten geven daar geen informatie over.
Het museum meldt dat de helm niet helemaal ongeschonden is: er is een deuk en een eerder gerestaureerd onderdeel is losgeraakt, maar volgens directeur Van Langh kunnen die schadepunten eenvoudig worden hersteld. De twee teruggekeerde armbanden verkeren in perfecte staat. De vondst en terugkeer worden ook in Roemenië met grote emotie begroet; Fahner sprak van tranen bij haar Roemeense collega’s toen bekend werd dat het grootste deel van de collectie terugkeert.
Achtergrond: in de nacht van 24 op 25 januari vorig jaar bliezen dieven met een zwaar explosief een deur van het Drents Museum op en sloegen vitrinekasten stuk om de gouden helm en drie armbanden te stelen. De hoofdverdachten vluchtten in een gestolen auto richting Rolde, staken die in brand en gingen verder in een andere auto naar een vakantiepark nabij Rolde. Uit verklaringen aan undercoveragenten zou blijken dat Douglas Chesley W. het brein was en de buit had verstopt; W. keerde diezelfde ochtend via Groningen terug naar Heerhugowaard.
De zaak blijft juridisch gevoelig: welke verdachte precies met justitie heeft onderhandeld en welke afspraken zijn gemaakt wordt pas duidelijk tijdens de rechtszittingen halverwege april. Voor het museum en de stad Assen betekent de terugkeer van de helm en twee armbanden een belangrijke emotionele en symbolische zege na een roof die landelijk en internationaal veel verontwaardiging wekte. De helm van Coțofenești zelf is een van de meest waardevolle en herkenbare artefacten uit de regio van het oude Dacië, wat de internationale aandacht verklaart; uiteindelijk moeten de stukken formeel terug naar Roemenië worden gebracht.