Arjan (52) wil een Drentse jaknikker uit Indonesië halen. 'Als kleuter spijbelde ik om bij ze te kijken'
In dit artikel:
Arjan Kolkman (52) uit Schoonebeek zet zijn leven in het teken van jaknikkers — de karakteristieke stalen pompen (ook wel nodding donkeys) die bij oliewinning worden gebruikt. Zijn fascinatie begon al op de kleuterschool toen hij liever naar een jaknikker keek dan naar de les; later besloot hij het familiebakkerijbedrijf voort te zetten dat zijn grootouders begonnen toen de olie-industrie in de regio opkwam. Hoewel hij de bakkerij uiteindelijk verkocht nadat hij overspannen raakte, woont hij nog tegenover het pand en houdt hij de zichtbare nalatenschap van de oliewinning levend.
Kolkman verzamelt jaknikkers en zorgt dat ze weer in en rondom Schoonebeek te zien zijn. Eerder haalde hij er een uit Breda voor plaatsing in het nieuwe centrum van Nieuw-Schoonebeek; binnenkort vertrekt hij naar Indonesië om daar een andere jaknikker op te halen. Hij ontdekte het exemplaar in Indonesië via een foto op Instagram en schakelde zijn vriend Cees van Korlaar in, die wereldwijd onderdelen en contacten voor jaknikkers onderhoudt. Omdat veel van deze pompen historisch naar Indonesië zijn verscheept, is het mogelijk dat juist een Schoonebeeker model daar te vinden is — dat zou volgens Kolkman ideaal zijn.
Het terughalen vereist logistieke en bureaucratische inspanning: werken via een lokaal agentschap, toestemming van oliemaatschappijen en vervoer per zeecontainer. Kolkman rekent op hulp, subsidies en steun van bedrijven om het zware materiaal naar Nederland te brengen. Naast het materiële doel ziet hij de reis ook als een persoonlijke ontdekkingsreis; zijn oudoom Herman vocht eind jaren veertig in Indonesië en Kolkman koestert verhalen en objecten die die familiegeschiedenis verbinden met de jaknikkers.
Voor Kolkman gaat het niet alleen om nostalgie, maar om behoud van regionale geschiedenis en techniek. Hij wil de verhalen en kennis rond de jaknikker weer onder de aandacht brengen, leren van oude technieken en die verbinding mee terugnemen naar Schoonebeek. Waar de nieuwe jaknikker precies komt te staan, is nog niet beslist — voorlopig staat de reis naar Indonesië centraal.