Koos van der Zee van regeltjeshel in de hemel (600 meter over de grens). 'Nadelen ben ik nog niet tegengekomen'

In dit artikel:

Koos van der Zee (52) vertrok met zijn melkveebedrijf naar Wymeer in Duitsland, een dorp net over de grens bij Bellingwolde. Waar zijn kiezelsteentje naar het westen nog in Nederland zou belanden, zoekt hij in Duitsland ruimte om te groeien: van huidige 85 koeien—binnen enkele dagen op weg naar 130—wil hij doorgroeien tot 280–350 dieren. Belangrijke motieven waren veel lagere grondprijzen, minder strikte regelgeving rond mest en diergezondheid, en het ontbreken van fosfaatrechten die in Nederland de uitbreidingsmogelijkheden beperken.

Van der Zee vertelt dat niet alleen hij naar de Duitse kant van Emsland trekt; steeds meer Nederlandse boeren kopen daar grond of stallen omdat de Nederlandse vergunningen, controles en kosten volgens hen onhoudbaar zijn. Hij noemt ook signalen dat aan Duitse zijde rond Coevorden veel aanvragen voor nieuwe stallen liggen. In Duitsland ervaart hij meer autonomie: minder frequente controles door NVWA, eigen handelingsruimte bij dierenartszaken en soepeler mestregels.

Tegelijkertijd broeit onrust onder Nederlandse boeren over de stikstofplannen die D66-minister Jaimy van Essen eind juni zou presenteren. Vooral rond Natura 2000-gebieden zouden verplichte emissiereducties bedrijven wezenlijk kunnen aantasten. Van der Zee wijst erop dat maatregelen nodig zijn voor natuurherstel en waterkwaliteit, maar voelt zich en zijn sector vaak weggezet als hoofdoorzaak. Hij wijst op andere bronnen van vervuiling, zoals overstorten bij hevige regen, en ervaart weinig begrip in bestuurlijke kringen.

Vier jaar geleden maakte hij de stap van boerenprotesten naar de politiek en ondersteunt hij BBB in het Drents Parlement. Die ervaring stelde hem teleur: veel onbegrip en een volgens hem anti-boerenhouding in debatten. Het provinciebestuur presenteerde onlangs het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe, met bufferzones rond natuur en strikte stikstofopgaven; Van der Zee vreest dat dergelijke plannen veel boeren klem zetten en verwacht dat de ambtenarij te veel invloed heeft bij het vormgeven van beleid.

Kort: Van der Zee zoekt met zijn bedrijf over de grens naar economische en bestuurlijke ademruimte, terwijl veranderende Nederlandse regelgeving boeren dwingt te verhuizen, te stoppen of zich politiek te roeren.